اخبار

دکتر مهدی برکچیان عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف

تصویری از کسری صندوق‌های بازنشستگی در سال ۱۴۰۰

تصویری از کسری صندوق‌های بازنشستگی در سال ۱۴۰۰
مروری بر وضعیت بودجه نشان‌دهنده رشد شتابان بودجه دولت در سال‌های اخیر است. بین سال‌های ۹۱ تا ۹۶ اندازه بودجه اسمی دولت ۹ /۲ برابر شده است. این در حالی است که متغیری مانند نقدینگی، که اقتصاددانان مرتب هشدار می‌دهند رشد نگران‌کننده‌ای داشته، ۷ /۲ برابر شده و GDP اسمی هم ۷ /۱ برابر شده است.

این نشان می‌دهد رشد بودجه در این سال‌ها نسبت به دیگر متغیرهای اسمی قابل ملاحظه بوده. اما این رشد از چه محلی بوده است؟ بررسی رشد بودجه نشان می‌دهد هزینه‌های جاری با سهم از رشد ۵ /۱۸ درصد به‌ صورت سالانه بیشترین نقش را داشته‌اند. بعد از آن هزینه‌های مالی دولت یا تملک دارایی‌های مالی قرار دارد که سهم از رشد آن ۳ /۳ درصد بوده و در نهایت هزینه‌های عمرانی که سهم از رشدش ۵ /۲ درصد بوده. این سه رقم نشان می‌دهد هزینه‌های جاری با شتاب زیادی رشد کرده است. هزینه‌های مالی دولت هم با یک سرعت قابل ملاحظه‌ای در حال بزرگ شدن است اما در سال‌های اول چون اندازه آن کم بوده، سهم در رشد آن کوچک است اما هرچه به سمت جلو می‌رویم، سهم در رشد هزینه‌های مالی در حال افزایش است. در واقع، رشد هزینه‌های جاری و هزینه‌های مالی جای هزینه‌های عمرانی را به شدت تنگ کرده است.

 سه سرفصل در رشد هزینه جاری بیش از بقیه موارد موثر بوده، هزینه‌های رفاهی، دفاعی، و بهداشت و سلامت. این سه به ترتیب بالاترین سهم را در رشد داشته‌اند. سهم هزینه‌های رفاهی از کل هزینه‌های جاری در سال ۹۵ حدود ۲۷ درصد بوده است. سهم هزینه دفاعی ۱۶ درصد و هزینه‌های بهداشت و سلامت ۱۰ درصد بوده. در بخش هزینه‌های رفاهی یکی از مولفه‌های تعیین‌کننده، مساله صندوق‌های بازنشستگی است. در فاصله سال‌های ۸۴ تا ۹۵ سهم هزینه صندوق‌های بازنشستگی در کل هزینه‌های رفاهی از ۳۷ به حدود ۶۰ درصد رسیده است. یعنی در سال ۹۵ حدود ۶۰ درصد هزینه‌های رفاهی به تامین کسری بودجه صندوق‌های بازنشستگی مربوط بوده و دولت در سال ۹۵ برای جبران کسری این صندوق‌ها حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان هزینه کرده که عمده این رقم مربوط به دو صندوق بازنشستگی کشوری و لشگری است. اگر فرض کنیم هیچ فرد جدیدی به تعداد مستمری‌بگیران اضافه نشود و میزان مستمری افراد موجود تنها ۱۰ درصد سالانه افزایش پیدا کند در سال ۱۴۰۰ دولت باید برای تامین کسری این دو صندوق ۷۰ هزار میلیارد تومان بودجه اختصاص دهد! طبق اطلاعاتی که داریم صندوق تامین اجتماعی هم در حال ورود به فازی است که اگر دولت بدهی خود را به آن نپردازد این صندوق هم در پرداخت مستمری بازنشستگان خود به مشکل برمی‌خورد. طبق برخی از برآوردها در سال ۱۴۰۰ حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان هم صندوق بازنشستگی تامین اجتماعی کسری خواهد داشت. یعنی در مجموع در سال ۱۴۰۰ حداقل ۱۰۰ هزار میلیارد تومان باید برای تامین کسری این سه صندوق اصلی در بودجه تخصیص داد. این یک نمونه نشان می‌دهد شتاب افزایش هزینه‌های رفاهی تا سال ۱۴۰۰ نه‌تنها کاهش نمی‌یابد بلکه افزایش پیدا می‌کند.

۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۷ ۰۹:۰۶
تأمین 24 |

نظرات بینندگان

نام را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید